Hạ tầng giao thông đang có nhiều thay đổi theo hướng tăng kết nối giữa các vùng kinh tế. Các tuyến cao tốc mới giúp rút ngắn thời gian di chuyển. Năng lực khai thác của nhiều hành lang vận tải cũng được cải thiện.
Những thay đổi này tạo ra nhiều cơ hội cho ngành logistics. Doanh nghiệp có thể tổ chức vận chuyển linh hoạt hơn. Tuy nhiên, thời gian giao hàng và chi phí vận tải không chỉ phụ thuộc vào quãng đường.
Khả năng kết nối, tình trạng giao thông và phương án điều phối cũng rất quan trọng. Do đó, doanh nghiệp cần đánh giá lại mạng lưới vận tải. Việc lựa chọn tuyến đường phù hợp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả logistics.
Hạ tầng giao thông thay đổi tác động thế nào đến vận tải hàng hóa?
Hạ tầng giao thông là một trong những yếu tố quan trọng của vận tải đường bộ. Khi đường sá được nâng cấp, năng lực khai thác phương tiện cũng thay đổi.
Các tuyến cao tốc giúp phương tiện duy trì tốc độ ổn định hơn. Thời gian di chuyển vì vậy có thể được rút ngắn. Doanh nghiệp cũng dễ xây dựng kế hoạch giao nhận theo khung giờ.
Bên cạnh đó, các tuyến đường mới giúp mở rộng phạm vi phục vụ. Xe tải có thể kết nối nhiều tỉnh thành trong cùng một hành trình.
Điều này đặc biệt quan trọng với vận tải liên tỉnh. Hàng hóa từ khu vực sản xuất có thể được đưa đến trung tâm phân phối nhanh hơn.
Tuy nhiên, không phải tuyến đường ngắn nhất luôn là phương án tối ưu. Doanh nghiệp cần tính đến nhiều yếu tố khác.
Một tuyến đường có thể ngắn hơn nhưng thường xuyên ùn tắc. Một tuyến khác có thể dài hơn nhưng thời gian vận chuyển ổn định.
Vì vậy, bài toán logistics cần chuyển từ tối ưu khoảng cách sang tối ưu tổng thể.
Thời gian vận chuyển có thể thay đổi như thế nào?
Thời gian vận chuyển thường được xây dựng dựa trên quãng đường và tốc độ phương tiện. Tuy nhiên, thực tế vận hành còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố.
Các yếu tố phổ biến gồm:
- Mật độ phương tiện trên tuyến.
- Tình trạng mặt đường.
- Điểm ùn tắc thường xuyên.
- Trạm thu phí.
- Quy định hạn chế tải trọng.
- Khung giờ cấm xe tải.
- Thời gian chờ tại điểm lấy hàng.
- Thời gian chờ tại điểm giao hàng.
- Khả năng bốc xếp hàng hóa.
- Điều kiện thời tiết.
Khi hạ tầng được cải thiện, một số yếu tố trên có thể được giảm thiểu.
Ví dụ, tuyến cao tốc giúp hạn chế các đoạn giao thông hỗn hợp. Xe tải cũng giảm số lần phải đi qua khu dân cư đông đúc.
Nhờ đó, transit time có thể được rút ngắn. Quan trọng hơn, thời gian giao hàng có thể trở nên ổn định hơn.
Đây là yếu tố rất quan trọng trong quản trị logistics.
Doanh nghiệp không chỉ cần giao hàng nhanh. Doanh nghiệp còn cần giao hàng đúng thời gian đã cam kết.
Chi phí vận tải có chắc chắn giảm khi đường tốt hơn?
Hạ tầng tốt hơn không đồng nghĩa chi phí vận tải luôn giảm ngay.
Chi phí vận tải được cấu thành từ nhiều khoản khác nhau. Trong đó có nhiên liệu, phí cầu đường, nhân công và chi phí phương tiện.
Khi quãng đường được rút ngắn, chi phí nhiên liệu có thể giảm. Thời gian vận hành phương tiện cũng có thể được cải thiện.
Tuy nhiên, tuyến cao tốc có thể phát sinh thêm phí sử dụng đường. Doanh nghiệp cần so sánh giữa chi phí toll fee và phần chi phí tiết kiệm được.
Một phương án vận tải hiệu quả cần xem xét tổng logistics cost.
Tổng chi phí có thể bao gồm:
- Chi phí nhiên liệu.
- Phí cầu đường và cao tốc.
- Chi phí tài xế.
- Chi phí bảo dưỡng.
- Khấu hao phương tiện.
- Chi phí chờ.
- Chi phí kho bãi.
- Chi phí bốc xếp.
- Chi phí giao hàng không thành công.
- Chi phí chạy rỗng.
Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào giá cước trên mỗi chuyến.
Một tuyến có giá cước cao hơn vẫn có thể mang lại hiệu quả tốt hơn. Điều này xảy ra khi thời gian vận chuyển ngắn và tỷ lệ khai thác xe cao.
Bài toán chi phí nhiên liệu và hiệu suất phương tiện
Nhiên liệu là một khoản chi phí quan trọng trong vận tải đường bộ.
Tình trạng giao thông ảnh hưởng trực tiếp đến mức tiêu hao nhiên liệu. Xe thường xuyên dừng và tăng tốc sẽ tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn.
Khi phương tiện vận hành trên tuyến đường ổn định, mức tiêu hao có thể được kiểm soát tốt hơn.
Đây là lý do doanh nghiệp cần theo dõi fuel consumption theo từng tuyến.
Dữ liệu thực tế có thể giúp doanh nghiệp so sánh nhiều phương án vận chuyển.
Ví dụ, doanh nghiệp có thể đánh giá:
Tuyến A: quãng đường ngắn nhưng thường xuyên ùn tắc.
Tuyến B: quãng đường dài hơn nhưng tốc độ khai thác ổn định.
Nếu tuyến B giúp giảm thời gian chạy xe và lượng nhiên liệu tiêu hao, đây có thể là phương án phù hợp hơn.
Việc lựa chọn tuyến vì vậy cần dựa trên dữ liệu vận hành thực tế.
Hạ tầng mới tạo cơ hội tối ưu tuyến vận tải
Khi mạng lưới giao thông mở rộng, doanh nghiệp có thêm nhiều lựa chọn về routing.
Thay vì sử dụng một tuyến cố định, doanh nghiệp có thể xây dựng nhiều phương án dự phòng.
Route planning có thể được thực hiện dựa trên:
- Khoảng cách.
- Transit time.
- Chi phí nhiên liệu.
- Toll fee.
- Tình trạng giao thông.
- Hạn chế tải trọng.
- Khung giờ hoạt động.
- Điểm giao nhận.
- Năng lực phương tiện.
Việc xây dựng route database giúp doanh nghiệp lưu trữ dữ liệu theo từng cung đường.
Mỗi tuyến có thể được đánh giá theo thời gian vận chuyển thực tế. Doanh nghiệp cũng có thể cập nhật dữ liệu khi hạ tầng thay đổi.
Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả điều phối.
Doanh nghiệp cần thay đổi cách lập kế hoạch vận tải
Khi hạ tầng giao thông thay đổi, kế hoạch vận tải cũng cần được cập nhật.
Một tuyến từng được đánh giá là tối ưu có thể không còn phù hợp. Nguyên nhân có thể đến từ tuyến cao tốc mới hoặc thay đổi tổ chức giao thông.
Doanh nghiệp nên rà soát các tuyến vận tải định kỳ.
Việc rà soát cần dựa trên dữ liệu vận hành thực tế. Không nên chỉ dựa vào khoảng cách trên bản đồ.
Một số chỉ số cần theo dõi gồm:
- Planned transit time.
- Actual transit time.
- Fuel consumption.
- Toll cost.
- Vehicle utilization.
- Empty mileage.
- Delivery success rate.
- Waiting time.
Các chỉ số này giúp doanh nghiệp xác định điểm chưa hiệu quả.
Từ đó, bộ phận logistics có thể điều chỉnh tuyến và lịch xe.
TMS giúp quản lý tuyến vận tải hiệu quả hơn
Khi số lượng đơn hàng tăng, việc điều phối thủ công sẽ trở nên phức tạp.
TMS có thể hỗ trợ doanh nghiệp quản lý transportation planning. Hệ thống giúp tập trung dữ liệu về đơn hàng, phương tiện và tuyến đường.
Doanh nghiệp có thể sử dụng TMS để:
- Lập kế hoạch vận chuyển.
- Phân bổ phương tiện.
- Tối ưu tuyến đường.
- Theo dõi tiến độ giao hàng.
- Quản lý chi phí vận tải.
- Phân tích hiệu suất nhà vận chuyển.
- Theo dõi KPI logistics.
TMS cũng hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá nhiều phương án vận chuyển.
Đây là lợi thế khi mạng lưới giao thông có nhiều thay đổi.
GPS và ETA hỗ trợ kiểm soát thời gian giao hàng
GPS giúp doanh nghiệp theo dõi vị trí phương tiện trong quá trình vận chuyển.
Dữ liệu vị trí có thể được kết hợp với ETA. Từ đó, doanh nghiệp có thể dự báo thời gian xe đến điểm giao.
Nếu xe phát sinh chậm trễ, bộ phận điều phối có thể chủ động xử lý.
Ví dụ, doanh nghiệp có thể thông báo cho kho nhận hàng. Bộ phận kho cũng có thể điều chỉnh kế hoạch tiếp nhận.
Điều này giúp giảm thời gian chờ tại điểm giao hàng.
GPS còn hỗ trợ phát hiện hành trình bất thường. Doanh nghiệp có thể kiểm tra việc xe đi đúng tuyến đã thiết lập.
Hạ tầng giao thông và bài toán vận tải liên vùng
Hạ tầng mới có ý nghĩa đặc biệt với vận tải liên vùng.
Các tuyến Bắc – Trung – Nam có lượng hàng hóa lớn. Đây là những hành lang quan trọng đối với chuỗi cung ứng nội địa.
Khi khả năng kết nối được cải thiện, doanh nghiệp có thể tổ chức line-haul hiệu quả hơn.
Hàng hóa từ nhà máy có thể được đưa về distribution center. Sau đó, hàng tiếp tục được phân phối đến từng khu vực.
Mô hình này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tổ chức mạng lưới.
Với hàng có sản lượng lớn, doanh nghiệp có thể cân nhắc FTL. Với sản lượng nhỏ, LTL có thể phù hợp hơn.
Việc lựa chọn mô hình phụ thuộc vào trọng lượng, thể tích và tần suất giao hàng.
Không nên chỉ tối ưu giá cước vận chuyển
Giá cước thấp thường được xem là mục tiêu quan trọng. Tuy nhiên, đây không phải yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả.
Một chuyến xe có giá thấp nhưng giao hàng chậm có thể tạo thêm chi phí.
Doanh nghiệp có thể phát sinh chi phí lưu kho. Kho nhận hàng cũng phải bố trí nhân sự chờ xe.
Nếu giao hàng trễ nhiều lần, mức độ phục vụ khách hàng cũng bị ảnh hưởng.
Vì vậy, doanh nghiệp nên đánh giá theo tổng chi phí logistics.
Mục tiêu cuối cùng là tối ưu giữa chi phí, thời gian và chất lượng dịch vụ.
Đây cũng là nguyên tắc quan trọng trong quản trị chuỗi cung ứng.
Doanh nghiệp vận tải cần chuẩn bị gì trước những thay đổi mới?
Trước những thay đổi về hạ tầng, doanh nghiệp nên chủ động cập nhật dữ liệu tuyến.
Các tuyến đường cần được phân loại theo từng khu vực. Mỗi tuyến nên có thông tin về khoảng cách và thời gian vận chuyển.
Doanh nghiệp cũng nên xây dựng tuyến chính và tuyến dự phòng.
Trong trường hợp tuyến chính ùn tắc, phương tiện có thể chuyển sang phương án thay thế.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần cập nhật các quy định liên quan đến phương tiện.
Các yếu tố như tải trọng, giờ cấm xe và hạn chế lưu thông có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch.
Việc chuẩn hóa dữ liệu giúp bộ phận điều phối phản ứng nhanh hơn.
Xu hướng tối ưu vận tải trong giai đoạn mới
Trong thời gian tới, tối ưu vận tải sẽ không chỉ tập trung vào việc rút ngắn quãng đường.
Doanh nghiệp sẽ quan tâm nhiều hơn đến khả năng dự báo.
Dữ liệu từ GPS, TMS và hệ thống quản lý đơn hàng có thể được kết hợp.
Từ đó, doanh nghiệp có thể phân tích hiệu suất từng tuyến.
Các tuyến có thời gian giao hàng không ổn định cần được đánh giá lại.
Các tuyến có chi phí cao cũng cần được phân tích nguyên nhân.
Việc tối ưu cần được thực hiện liên tục thay vì chỉ thực hiện một lần.
Đây là cách doanh nghiệp thích ứng với sự thay đổi của mạng lưới giao thông.
Kết luận
Hạ tầng giao thông thay đổi đang tạo ra nhiều cơ hội cho ngành vận tải hàng hóa.
Các tuyến đường mới có thể rút ngắn transit time. Khả năng kết nối giữa các khu vực cũng được cải thiện.
Tuy nhiên, chi phí vận tải không tự động giảm theo hạ tầng. Doanh nghiệp cần đánh giá đồng thời nhiên liệu, toll fee, nhân công và thời gian vận hành.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần chuyển sang tư duy tối ưu tổng thể.
Route planning, TMS, GPS và ETA sẽ ngày càng quan trọng trong hoạt động logistics.
Khi dữ liệu được cập nhật thường xuyên, doanh nghiệp có thể lựa chọn tuyến phù hợp hơn. Từ đó, thời gian giao hàng được kiểm soát tốt hơn.
Chi phí vận tải cũng có cơ hội được tối ưu theo từng nhóm hàng và từng tuyến.
Nếu doanh nghiệp đang cần xây dựng phương án vận chuyển liên tỉnh, hãy cung cấp loại hàng, số lượng, trọng lượng, kích thước và địa chỉ lấy – giao. Đây là cơ sở để xây dựng phương án vận tải phù hợp.
Tham khảo: https://drvn.gov.vn/
