Tin Tức

Hàng nhẹ chiếm nhiều chỗ: Cách tính CBM và chọn phương án vận chuyển

Posted on by IPL_Quang
30
Th9

Table of Contents

Hàng nhẹ nhưng chiếm nhiều chỗ: Cách tính khối và chọn phương án vận chuyển phù hợp

Một lô hàng chỉ nặng vài trăm kilogram nhưng lại chiếm gần hết diện tích thùng xe. Doanh nghiệp nhìn vào cân nặng và nghĩ đây là lô hàng nhẹ, nhưng khi xếp thực tế lại phát sinh thêm chi phí vì hàng chiếm nhiều không gian.

Đây là tình huống thường gặp với thùng carton lớn, nội thất, bao bì, mút xốp, hàng nhựa, linh kiện cồng kềnh hoặc hàng đóng kiện có kích thước lớn.

Với nhóm hàng này, chỉ biết tổng số kilogram là chưa đủ. Doanh nghiệp cần tính CBM, kích thước từng kiện, khả năng xếp chồng và diện tích hàng chiếm trên xe trước khi quyết định đi hàng ghép, pallet, LTL hay nguyên chuyến.

1. Vì sao hàng nhẹ vẫn có thể tốn chi phí vận chuyển cao?

Trong vận tải, tải trọng của phương tiện không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng nhận hàng.

Một chiếc xe có thể còn rất nhiều tải trọng theo kilogram nhưng lại gần như không còn không gian để xếp thêm hàng.

Ví dụ:

  • Lô hàng A nặng 800 kg nhưng chỉ chiếm 2 CBM.
  • Lô hàng B cũng nặng 800 kg nhưng chiếm 8 CBM.

Hai lô hàng có cùng trọng lượng thực nhưng hoàn toàn khác nhau về mức độ sử dụng không gian xe.

Đặc biệt với hàng ghép LTL – Less Than Truckload, nhà vận chuyển phải tối ưu cả tải trọng và thể tích. Nếu hàng có mật độ thấp, phần không gian bị chiếm dụng có thể trở thành yếu tố quan trọng hơn số kilogram trên cân.

DHL Global Forwarding cũng phân biệt actual weight và volumetric/dimensional weight, đồng thời lưu ý rằng với vận tải đường bộ, hệ số quy đổi có thể thay đổi tùy địa điểm và carrier. Vì vậy, không nên áp dụng máy móc một hệ số cho mọi tuyến và mọi nhà vận chuyển.

2. CBM là gì và tại sao doanh nghiệp cần quan tâm?

CBM (Cubic Meter) là đơn vị đo thể tích hàng hóa, tương đương mét khối (m³).

Công thức cơ bản:

CBM = Dài (m) × Rộng (m) × Cao (m)

Nếu kích thước đang tính bằng centimet:

CBM = Dài (cm) × Rộng (cm) × Cao (cm) ÷ 1.000.000

Ví dụ

Một kiện hàng có kích thước:

  • Dài: 120 cm
  • Rộng: 80 cm
  • Cao: 100 cm

Quy đổi:

1,2 × 0,8 × 1,0 = 0,96 CBM

Nếu có 10 kiện giống nhau:

0,96 × 10 = 9,6 CBM

Lúc này, nếu hàng chỉ nặng khoảng 600–800 kg, việc báo giá dựa hoàn toàn vào trọng lượng có thể không phản ánh đúng mức độ chiếm chỗ của lô hàng.

Lưu ý quan trọng

CBM nên được tính dựa trên kích thước thực tế sau đóng gói, không chỉ kích thước của sản phẩm.

Nếu hàng được đóng:

  • thùng carton;
  • pallet;
  • kiện gỗ;
  • khung sắt;
  • màng PE;
  • nẹp bảo vệ;
  • bao bì chống va đập;

thì phần kích thước bao bì có thể làm tổng CBM tăng đáng kể.

DHL cũng hướng dẫn rằng khi xác định trọng lượng và thể tích, cần tính cả bao bì và pallet khi chúng là một phần của lô hàng.

3. Đừng nhầm CBM với trọng lượng quy đổi

Đây là điểm nhiều doanh nghiệp dễ nhầm.

CBM cho biết hàng chiếm bao nhiêu mét khối.

Trọng lượng thực cho biết hàng nặng bao nhiêu kilogram.

Trọng lượng thể tích/trọng lượng quy đổi là cách quy đổi không gian mà hàng chiếm thành một mức trọng lượng để phục vụ tính cước theo quy định của từng dịch vụ hoặc nhà vận chuyển.

Không có một hệ số duy nhất áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

DHL Global Forwarding cho biết hệ số mật độ phụ thuộc vào phương thức vận tải; riêng road freight có thể thay đổi theo địa điểm và carrier.

Trong khi đó, với một số dịch vụ chuyển phát, DHL Express hiện công bố công thức trọng lượng thể tích:

Dài × Rộng × Cao (cm) ÷ 5.000 = trọng lượng thể tích (kg)

và so sánh trọng lượng thể tích với trọng lượng thực để xác định mức tính cước theo quy định của dịch vụ.

Do đó, doanh nghiệp vận chuyển đường bộ không nên tự mặc định rằng mọi tuyến đều dùng hệ số 5.000.

Khi lấy báo giá, cần hỏi rõ:

“Nhà xe đang tính theo kg thực, CBM, trọng lượng quy đổi hay diện tích chiếm chỗ trên xe?”

Câu hỏi này giúp hạn chế tình trạng báo giá ban đầu và chi phí thực tế khác nhau do hai bên sử dụng cách tính khác nhau.

4. Ví dụ thực tế: 500 kg nhưng có thể chiếm rất nhiều chỗ

Giả sử doanh nghiệp cần vận chuyển 20 kiện hàng.

Mỗi kiện có kích thước:

100 × 80 × 100 cm

CBM mỗi kiện:

1,0 × 0,8 × 1,0 = 0,8 CBM

Tổng:

0,8 × 20 = 16 CBM

Nếu tổng trọng lượng thực chỉ khoảng 500 kg, đây là một lô hàng có mật độ khá thấp.

Nhìn trên cân, 500 kg không phải con số lớn đối với xe tải.

Nhưng nhìn trên phương diện không gian, 16 CBM lại là thông tin rất quan trọng.

Nếu hàng không thể xếp chồng hoặc không thể tận dụng toàn bộ chiều cao thùng xe, không gian thực tế cần bố trí còn có thể lớn hơn cách tính CBM lý thuyết.

Đó là lý do khi tư vấn vận chuyển, chỉ hỏi:

“Hàng bao nhiêu kg?”

là chưa đủ.

Cần hỏi thêm:

“Bao nhiêu kiện? Mỗi kiện kích thước bao nhiêu? Có pallet không? Có xếp chồng được không?”

5. Checklist cần chuẩn bị trước khi gửi hàng nhẹ, cồng kềnh

Doanh nghiệp có thể sử dụng checklist dưới đây trước khi yêu cầu báo giá.

Checklist 1: Thông tin hàng

  • Loại hàng
  • Số lượng
  • Số kiện
  • Trọng lượng từng kiện
  • Tổng trọng lượng
  • Dài × rộng × cao từng kiện
  • Tổng CBM
  • Có pallet hay không
  • Có kiện gỗ hay không
  • Có cần đóng gói thêm hay không

Checklist 2: Khả năng xếp hàng

  • Hàng có xếp chồng được không?
  • Có được đặt hàng khác lên trên không?
  • Có kiện dễ móp, dễ vỡ không?
  • Có kích thước quá khổ không?
  • Có phần nhô ra khỏi pallet không?
  • Có cần giữ chiều đứng của kiện không?

Checklist 3: Điều kiện vận chuyển

  • Điểm lấy hàng
  • Điểm giao hàng
  • Xe có vào tận kho được không?
  • Có cần xe nâng không?
  • Có cần bốc xếp không?
  • Giao tại kho hay giao tận nơi?
  • Thời gian dự kiến lấy hàng
  • Thời gian yêu cầu giao hàng

6. Bảng so sánh cách nhìn một lô hàng

Tiêu chí Hàng nặng, gọn Hàng nhẹ, cồng kềnh
Trọng lượng thực Cao Thấp
CBM Thường thấp Có thể cao
Mức sử dụng không gian xe Thấp đến trung bình Có thể rất cao
Yếu tố cần quan tâm Tải trọng Thể tích + khả năng xếp
Khả năng ghép hàng Thường thuận lợi nếu kích thước phù hợp Cần kiểm tra kỹ
Pallet hóa Tùy loại hàng Có thể ảnh hưởng đáng kể đến CBM
Rủi ro phát sinh Quá tải Thiếu chỗ trên xe
Thông tin cần báo giá Kg + kích thước Kg + CBM + kích thước + cách xếp

Điểm quan trọng là “nhẹ” không đồng nghĩa với “rẻ”.

Một lô hàng nhẹ nhưng chiếm nhiều không gian có thể cần phương án vận chuyển khác với hàng có cùng trọng lượng nhưng mật độ cao.

7. Khi nào nên chọn hàng ghép?

Hàng ghép – LTL thường phù hợp khi lô hàng chưa đủ để sử dụng nguyên một phương tiện và kích thước hàng cho phép ghép cùng các lô khác.

Ví dụ:

  • vài pallet hàng;
  • máy móc nhỏ;
  • linh kiện;
  • vật tư;
  • thùng carton;
  • hàng tiêu dùng;
  • thiết bị đóng kiện.

Tuy nhiên, với hàng nhẹ nhưng cồng kềnh, cần kiểm tra kỹ khả năng ghép.

Nếu một lô hàng có CBM lớn nhưng trọng lượng thấp, nhà vận chuyển phải tính đến:

  • vị trí xếp hàng;
  • khả năng xếp chồng;
  • chiều cao kiện;
  • khả năng tận dụng không gian;
  • tính chất hàng hóa;
  • lịch xe;
  • điểm lấy và điểm giao.

Vì vậy, báo “500 kg” thôi chưa đủ để xác định phương án hàng ghép.

8. Khi nào cần cân nhắc nguyên chuyến?

FTL – Full Truckload có thể được cân nhắc khi lô hàng sử dụng phần lớn không gian xe hoặc có yêu cầu riêng về lịch trình, an toàn và cách xếp.

Ví dụ:

Một doanh nghiệp có:

  • 15–20 CBM hàng;
  • kiện lớn;
  • không xếp chồng được;
  • hàng cần giữ nguyên vị trí;
  • nhiều pallet;
  • yêu cầu nhận và giao theo khung giờ cụ thể.

Trong trường hợp này, việc chỉ nhìn vào trọng lượng có thể dẫn đến lựa chọn phương án chưa phù hợp.

Ngược lại, nếu hàng có thể xếp gọn và tổng CBM thấp, hàng ghép có thể là một phương án đáng xem xét.

Không nên quyết định LTL hay FTL chỉ dựa trên số kilogram.

9. 5 bước tính khối trước khi yêu cầu báo giá

Bước 1: Đo kích thước sau đóng gói

Đo phần ngoài cùng của kiện hàng.

Không nên chỉ lấy kích thước sản phẩm bên trong.

Bước 2: Tính CBM từng kiện

Ví dụ:

120 × 80 × 100 cm

= 1,2 × 0,8 × 1,0

= 0,96 CBM/kiện

Bước 3: Nhân với số kiện

Nếu có 8 kiện:

0,96 × 8 = 7,68 CBM

Bước 4: Xác định khả năng xếp

Cần ghi rõ:

  • xếp chồng được;
  • không xếp chồng;
  • chỉ xếp 1 tầng;
  • có thể đặt hàng lên trên;
  • cần giữ chiều đứng.

Bước 5: Gửi đầy đủ thông tin cho đơn vị vận chuyển

Bộ thông tin nên gồm:

Loại hàng + số kiện + kích thước + trọng lượng + CBM + điểm lấy + điểm giao.

Từ đó, đơn vị vận chuyển mới có cơ sở tư vấn phương án hàng ghép, pallet, LTL hoặc nguyên chuyến.

10. Những sai lầm thường gặp khi tính cước hàng nhẹ

Sai lầm 1: Chỉ báo tổng kg

“Em có 500 kg hàng” chưa phải là thông tin đủ để báo giá chính xác.

Sai lầm 2: Không tính bao bì

Một sản phẩm nhỏ nhưng đóng kiện gỗ hoặc pallet có thể tăng kích thước đáng kể.

Sai lầm 3: Tự lấy một hệ số quy đổi cho mọi tuyến

Hệ số tính trọng lượng thể tích phụ thuộc vào dịch vụ và carrier. Với vận tải đường bộ, DHL Global Forwarding ghi rõ hệ số có thể thay đổi theo địa điểm và nhà vận chuyển.

Sai lầm 4: Không nói hàng có xếp chồng được hay không

Hai lô hàng cùng 5 CBM nhưng cách xếp hoàn toàn khác nhau có thể tạo ra nhu cầu không gian khác nhau.

Sai lầm 5: Chỉ so sánh giá/kg

Với hàng cồng kềnh, nên so sánh tổng chi phí vận chuyển trên lô hàng và phương án sử dụng không gian, thay vì chỉ nhìn đơn giá/kg.

11. Bảng quyết định nhanh: nên hỏi gì trước khi chọn phương án?

Tình trạng lô hàng Thông tin cần ưu tiên Phương án cần xem xét
Nặng, gọn Kg + số kiện Ghép hoặc nguyên chuyến
Nhẹ, gọn Kg + số kiện Hàng ghép/chuyển phát tùy tuyến
Nhẹ, nhiều CBM CBM + kích thước LTL/ghép hoặc FTL
Nhiều pallet CBM + pallet + khả năng xếp LTL/FTL
Không xếp chồng Diện tích chiếm chỗ Cần tư vấn xe
Kiện dài/cồng kềnh Kích thước từng kiện Kiểm tra loại xe
Hàng cần giao tận kho Điểm lấy + điểm giao + điều kiện bốc xếp Door-to-door

Bảng trên chỉ mang tính định hướng. Phương án thực tế còn phụ thuộc tuyến đường, lịch xe, tính chất hàng và điều kiện xếp dỡ.

12. Doanh nghiệp nên gửi thông tin gì để được tư vấn đúng phương án?

Thay vì chỉ nhắn:

“Báo giá giúp em 500 kg từ TP.HCM đi Hà Nội.”

Nên gửi đầy đủ:

Loại hàng: máy móc/bao bì/nội thất/vật tư…
Số kiện: 10 kiện
Kích thước: 120 × 80 × 100 cm/kiện
Trọng lượng: 50 kg/kiện
Tổng trọng lượng: 500 kg
Tổng CBM: 9,6 CBM
Điểm lấy: địa chỉ kho tại TP.HCM
Điểm giao: địa chỉ kho tại Hà Nội
Bốc xếp: có/không
Thời gian lấy hàng: ngày dự kiến
Yêu cầu: hàng ghép hoặc tư vấn phương án phù hợp.

Thông tin càng đầy đủ, đơn vị vận chuyển càng dễ xác định phương án xe, cách xếp hàng và cách tính cước.

13. Kết luận

Với hàng hóa nhẹ nhưng cồng kềnh, trọng lượng thực chỉ là một phần của bài toán vận chuyển.

Doanh nghiệp cần đồng thời xem xét CBM, kích thước từng kiện, số lượng kiện, khả năng xếp chồng, pallet hóa, diện tích chiếm chỗ và điều kiện lấy – giao hàng.

Đặc biệt, không nên tự áp dụng một hệ số trọng lượng thể tích cho mọi tuyến. Cách tính còn phụ thuộc vào phương thức vận chuyển, dịch vụ và nhà vận chuyển.

Nếu chưa biết nên chọn hàng ghép LTL hay nguyên chuyến FTL, doanh nghiệp có thể gửi thông tin lô hàng để được tư vấn phương án phù hợp.

CTA nhận tư vấn phương án vận chuyển

Hãy gửi: loại hàng + số kiện + kích thước từng kiện + tổng trọng lượng + điểm lấy hàng + điểm giao hàng.

Đội ngũ vận chuyển có thể dựa trên các thông tin này để kiểm tra CBM, khả năng xếp hàng và phương án vận chuyển phù hợp, sau đó tư vấn chi phí theo từng nhu cầu thực tế.

Tham khảo thêm tại đây: https://www.dhl.com/us-en/home/global-forwarding/freight-forwarding-education-center/calculating-chargeable-weights.html.com

IPL_Quang

BÀI VIẾT LIÊN QUAN