Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng, logistics chịu áp lực

Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng đặt ra yêu cầu mới cho logistics

Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng đang mở rộng nhu cầu vận chuyển hàng hóa tại Việt Nam. Chủ hàng cần phối hợp chặt chẽ giữa kho bãi, phương tiện và kế hoạch giao nhận. Nếu dữ liệu hàng hóa thiếu chính xác, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi bố trí xe và kiểm soát chi phí.

Theo số liệu được cung cấp từ Cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 9 tháng năm 2026 đạt 888,02 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 434,30 tỷ USD và nhập khẩu đạt 453,72 tỷ USD.

Đáng chú ý, nhập khẩu tăng 36,7%, cao hơn mức tăng 24,5% của xuất khẩu. Nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Nhóm này bao gồm máy móc, thiết bị, nguyên liệu và vật liệu phục vụ sản xuất.

Những diễn biến trên đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động logistics. Doanh nghiệp không chỉ cần đưa hàng đến đúng địa điểm. Họ còn phải kiểm soát lịch lấy hàng, năng lực kho bãi và quá trình bàn giao.

Vậy chủ hàng cần chuẩn bị gì để hạn chế điểm nghẽn trong chuỗi vận chuyển?

1. Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng tác động đến logistics ra sao?

Nhu cầu vận chuyển gắn với kế hoạch sản xuất

Kim ngạch xuất nhập khẩu phản ánh giá trị hàng hóa được giao dịch qua biên giới. Chỉ tiêu này không đồng nghĩa trực tiếp với số chuyến xe hoặc khối lượng hàng vận chuyển. Tuy nhiên, tăng trưởng thương mại có thể kéo theo nhu cầu tổ chức vận chuyển và giao nhận lớn hơn.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, việc nhập khẩu máy móc và nguyên liệu cần được kết nối với kế hoạch tiếp nhận tại kho hoặc nhà máy. Với doanh nghiệp xuất khẩu, hàng thành phẩm phải được chuẩn bị theo lịch giao nhận đã thống nhất.

Lịch kho và lịch xe cần được đồng bộ

Mỗi công đoạn trong chuỗi logistics đều có yêu cầu riêng. Nếu một khâu bị chậm, các khâu tiếp theo có thể phải điều chỉnh.

Ví dụ, nhà máy hoàn tất đóng gói nhưng chưa xác nhận được lịch xe. Hàng phải chờ tại kho và chiếm dụng diện tích lưu trữ. Ngược lại, nếu xe đến khi hàng chưa sẵn sàng, phương tiện có thể phát sinh thời gian chờ.

Vì vậy, chủ hàng cần xem logistics là một chuỗi hoạt động liên kết. Việc lập kế hoạch phải bắt đầu từ thời điểm hàng sẵn sàng, thay vì chỉ dựa vào ngày dự kiến giao hàng.

2. Ba áp lực logistics mà chủ hàng cần xử lý

2.1. Khó điều phối xe khi sản lượng biến động

Nhu cầu vận chuyển có thể tập trung vào một số ngày hoặc thời điểm nhất định. Khi nhiều doanh nghiệp cùng xuất hàng, nhu cầu bố trí phương tiện trên các tuyến tương ứng cũng có thể tăng.

Nếu đặt xe quá sát thời điểm xuất kho, chủ hàng sẽ có ít thời gian để điều chỉnh phương án. Rủi ro này càng đáng lưu ý với hàng cồng kềnh, hàng pallet hoặc máy móc có kích thước đặc biệt.

Các tình huống thường gặp gồm:

• Hàng đã đóng gói nhưng chưa xác nhận lịch lấy.
• Số pallet thực tế khác với thông tin ban đầu.
• Kích thước hàng không phù hợp với phương tiện dự kiến.
• Điểm giao nhận có yêu cầu riêng về giờ tiếp nhận hoặc thiết bị nâng hạ.

Giải pháp: Chủ hàng nên gửi kế hoạch vận chuyển sớm. Thông tin cần có gồm số kiện, trọng lượng, kích thước và địa chỉ giao nhận. Với hàng đặc thù, cần nêu rõ yêu cầu bốc xếp và điều kiện tiếp cận phương tiện.

2.2. Kho bãi và điểm tập kết có nguy cơ ùn ứ

Kho bãi không chỉ là nơi lưu giữ hàng. Đây còn là điểm kết nối giữa sản xuất, vận tải và phân phối.

Khi lịch xuất kho không khớp với lịch xe, hàng có thể phải chờ. Diện tích dành cho lô hàng mới cũng bị thu hẹp. Tình trạng này ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận và sắp xếp hàng hóa.

Với hàng xuất nhập khẩu, sự phối hợp giữa kho, cảng, đơn vị giao nhận và bộ phận chứng từ càng quan trọng. Sai lệch về số kiện hoặc trọng lượng có thể làm gián đoạn việc bàn giao.

Chủ hàng nên thực hiện ba việc:

1. Xác nhận thời điểm hàng sẵn sàng trước khi bố trí xe.
2. Kiểm tra khả năng tiếp nhận tại điểm giao.
3. Thông báo ngay khi số lượng hàng hoặc lịch giao thay đổi.

Các bước này giúp giảm thời gian chờ không cần thiết. Đồng thời, doanh nghiệp có cơ sở điều chỉnh kế hoạch sớm hơn.

2.3. Khó kiểm soát chi phí logistics

Chi phí logistics không chỉ gồm cước vận tải. Tùy phạm vi dịch vụ, doanh nghiệp còn phải xem xét chi phí bốc xếp, đóng gói, lưu kho và trung chuyển.

Thông tin hàng hóa thiếu chính xác có thể khiến phương án ban đầu không còn phù hợp. Chẳng hạn, chủ hàng chỉ cung cấp trọng lượng mà chưa khai báo kích thước từng kiện. Khi lấy hàng, phương tiện dự kiến có thể không đáp ứng yêu cầu thực tế.

Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên chuẩn bị:

• Tên hàng và đặc điểm hàng hóa.
• Số kiện, số pallet và quy cách đóng gói.
• Tổng trọng lượng và kích thước từng kiện.
• Địa chỉ lấy hàng, giao hàng và điều kiện xe ra vào.
• Yêu cầu bốc xếp, nâng hạ hoặc bảo quản.
• Thời điểm hàng sẵn sàng và lịch giao dự kiến.

Dữ liệu đầy đủ giúp đơn vị logistics đánh giá phương án sát với nhu cầu hơn. Chủ hàng cũng dễ đối chiếu phạm vi dịch vụ trước khi xác nhận báo giá.

3. Chọn phương án vận tải theo đặc điểm hàng hóa

Không phải lô hàng nào cũng phù hợp với cùng một loại xe. Chủ hàng cần cân nhắc trọng lượng, thể tích, kích thước và yêu cầu giao nhận trước khi lựa chọn phương án.

Đặc điểm hàng hóa	Phương án cần xem xét	Dữ liệu cần cung cấp
Hàng lẻ, chưa cần sử dụng cả xe	Hàng ghép LTL	Số kiện, trọng lượng, CBM
Lô hàng cần sử dụng xe riêng	Nguyên chuyến FTL	Tổng tải trọng, thể tích, lịch lấy
Hàng pallet, máy móc	Xe phù hợp kích thước và cách xếp	Kích thước kiện, trọng lượng, thiết bị nâng
Hàng giao nhiều điểm	Phương án phân phối theo điểm giao	Địa chỉ, số lượng và thứ tự giao

Khi nào nên cân nhắc hàng ghép LTL?

LTL (Less Than Truckload) là hình thức vận chuyển hàng lẻ. Hàng của nhiều chủ hàng có thể được gom trên cùng phương tiện nếu đáp ứng điều kiện khai thác.

Phương án này có thể phù hợp với lô hàng chưa cần sử dụng toàn bộ xe. Tuy nhiên, chủ hàng cần xác nhận lịch gom hàng, điều kiện giao nhận và phạm vi dịch vụ trước khi quyết định.

Khi nào nên cân nhắc nguyên chuyến FTL?

FTL (Full Truckload) là hình thức sử dụng xe cho một lô hàng hoặc nhu cầu vận chuyển riêng theo thỏa thuận. Phương án này cần được đánh giá dựa trên sản lượng và yêu cầu thực tế.

Với hàng có kích thước lớn, nhiều pallet hoặc yêu cầu bố trí riêng phương tiện, chủ hàng nên cung cấp thông tin chi tiết để đơn vị vận tải lựa chọn xe phù hợp.

Không nên mặc định hàng ghép luôn có chi phí thấp hơn. Tương tự, sử dụng nguyên xe cũng không phải lựa chọn tối ưu trong mọi trường hợp. Chủ hàng cần so sánh tổng nhu cầu, lịch giao nhận và phạm vi dịch vụ.

4. Đồng bộ lịch sản xuất, kho và vận tải

Một kế hoạch logistics hiệu quả cần sự phối hợp giữa nhiều bộ phận. Bộ phận sản xuất nắm thời điểm hoàn thành hàng. Kho chịu trách nhiệm chuẩn bị và bàn giao. Bộ phận điều phối làm việc với đơn vị vận tải.

Nếu các bên sử dụng dữ liệu khác nhau, kế hoạch dễ phát sinh sai lệch. Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình xác nhận thống nhất.

Bước 1: Dự báo sản lượng hàng hóa

Tổng hợp số đơn hàng và lượng hàng dự kiến xuất kho theo ngày hoặc tuần. Với lô hàng lớn, cần xác định số pallet, trọng lượng và kích thước sơ bộ.

Bước 2: Xác nhận hàng sẵn sàng

Kho cần xác nhận hàng đã đóng gói và đủ điều kiện bàn giao. Bộ phận phụ trách cũng cần kiểm tra chứng từ liên quan trước khi chốt lịch lấy hàng.

Bước 3: Thống nhất phương án vận chuyển

Gửi thông tin hàng hóa và địa điểm giao nhận cho đơn vị logistics. Hai bên cần làm rõ loại xe, cách bốc xếp và phạm vi dịch vụ trước khi xác nhận.

Bước 4: Theo dõi và cập nhật

Khi lịch lấy hàng hoặc số lượng thay đổi, các bên cần cập nhật kịp thời. Thông tin bàn giao nên được lưu lại để thuận tiện đối chiếu.

Quy trình này giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi sản lượng biến động. Đồng thời, các bộ phận có thể xác định rõ trách nhiệm trong từng công đoạn.

5. Checklist giúp chủ hàng hạn chế phát sinh

Trước khi đặt vận chuyển, doanh nghiệp nên rà soát các thông tin quan trọng. Việc kiểm tra trước giúp hạn chế thiếu dữ liệu và giảm nhu cầu điều chỉnh phương án vào phút cuối.

Kiểm tra thông tin hàng hóa

Xác định tên hàng, số kiện, số pallet và quy cách đóng gói. Với hàng có hình dạng đặc biệt, cần cung cấp thông tin về kích thước và phương thức xếp dỡ.

Xác định trọng lượng và thể tích

Cung cấp trọng lượng tổng, kích thước từng kiện và CBM nếu đã xác định. Đây là cơ sở để đánh giá phương tiện phù hợp với lô hàng.

Xác nhận hai đầu giao nhận

Kiểm tra địa chỉ lấy hàng, địa chỉ giao hàng và điều kiện xe ra vào. Nếu điểm giao nhận có khung giờ tiếp nhận riêng, cần thông báo từ đầu.

Thống nhất lịch vận chuyển

Xác nhận thời điểm hàng sẵn sàng, lịch lấy và yêu cầu giao nhận. Khi lịch thay đổi, chủ hàng cần thông báo cho các bên liên quan.

Chuẩn bị chứng từ

Kiểm tra phiếu xuất kho, danh sách kiện hàng và các chứng từ liên quan đến lô hàng. Thông tin trên chứng từ cần thống nhất với hàng thực tế.

Làm rõ phạm vi chi phí

Xác nhận hạng mục dịch vụ và các điều kiện có thể phát sinh. Chủ hàng nên làm rõ trách nhiệm bốc xếp, giao nhận và những yêu cầu đặc biệt trước khi đồng ý phương án.

Checklist này đặc biệt hữu ích với doanh nghiệp có nhiều lô hàng hoặc nhiều điểm giao nhận. Quy trình kiểm tra thống nhất cũng giúp các bộ phận phối hợp hiệu quả hơn.

6. Theo dõi hiệu quả vận hành bằng chỉ số cụ thể

Để kiểm soát hoạt động logistics, doanh nghiệp cần theo dõi kết quả thực tế thay vì chỉ đánh giá dựa trên tổng chi phí vận tải.

Một số chỉ số có thể áp dụng gồm:

• Tỷ lệ giao hàng đúng lịch: đo mức độ đáp ứng kế hoạch giao nhận đã thống nhất.
• Thời gian chờ bốc xếp: theo dõi thời gian phương tiện chờ tại điểm lấy hoặc giao hàng.
• Tỷ lệ sai lệch dữ liệu: ghi nhận các trường hợp thông tin hàng thực tế không khớp với kế hoạch.
• Chi phí logistics trên mỗi đơn vị hàng: theo dõi theo tấn, pallet, CBM hoặc đơn hàng tùy loại hàng.

Phân tích nguyên nhân thay vì chỉ nhìn kết quả

Doanh nghiệp nên thống nhất cách tính từng chỉ số. Kết quả cần được theo dõi qua nhiều kỳ để nhận diện vấn đề lặp lại.

Ví dụ, thời gian chờ kéo dài có thể xuất phát từ việc hàng chưa sẵn sàng. Ngược lại, sai lệch số kiện có thể do quy trình kiểm đếm hoặc bàn giao. Xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp.

Việc lưu dữ liệu theo tuyến, nhóm hàng và thời điểm vận chuyển cũng hỗ trợ so sánh hiệu quả giữa các phương án.

7. Vai trò của vận tải đường bộ trong chuỗi cung ứng

Vận tải đường bộ kết nối nhà máy, kho hàng, trung tâm phân phối và cảng. Đây cũng là phương thức thường được sử dụng để lấy hàng từ cơ sở sản xuất hoặc giao hàng đến điểm nhận.

Theo số liệu được cung cấp trong bản thống kê, khối lượng hàng hóa vận chuyển tại Việt Nam trong 9 tháng năm 2026 ước đạt 2.580,2 triệu tấn, tăng 15,8% so với cùng kỳ năm trước. Khối lượng luân chuyển hàng hóa tăng 12,8%.

Số liệu này phản ánh sự mở rộng của hoạt động vận tải hàng hóa. Tuy nhiên, mức tăng toàn thị trường không đồng nghĩa mọi tuyến đường đều thiếu phương tiện. Chủ hàng vẫn cần đánh giá theo tuyến, thời điểm và đặc điểm lô hàng.

Tổ chức vận tải phù hợp với từng lô hàng

Khi được tổ chức phù hợp, vận tải đường bộ có thể hỗ trợ doanh nghiệp chủ động kết nối các điểm giao nhận. Chủ hàng có thể cân nhắc hàng ghép, nguyên xe hoặc phương tiện chuyên biệt theo nhu cầu.

Với hàng pallet và máy móc, cần kiểm tra kích thước kiện, trọng lượng và cách xếp hàng. Với lô hàng giao nhiều điểm, cần xác định địa chỉ và thứ tự giao để thống nhất phương án thực hiện.

Các lợi ích này phụ thuộc vào kế hoạch và điều kiện triển khai thực tế. Doanh nghiệp nên xác nhận rõ phạm vi dịch vụ trước khi vận chuyển.

8. Indochina Post Logistics hỗ trợ chủ hàng lập phương án vận chuyển

Khi kim ngạch xuất nhập khẩu tăng, việc chuẩn bị dữ liệu hàng hóa và kế hoạch giao nhận càng cần được chú trọng. Chủ hàng nên cung cấp thông tin đầy đủ để đơn vị logistics có cơ sở đánh giá nhu cầu.

Indochina Post Logistics (IPL) tiếp nhận thông tin lô hàng để trao đổi về nhu cầu vận chuyển và phương án phù hợp với phạm vi dịch vụ được xác nhận.

Để quá trình tư vấn thuận lợi hơn, doanh nghiệp nên chuẩn bị:

• Tên hàng và đặc điểm hàng hóa.
• Số kiện, số pallet và kích thước.
• Trọng lượng tổng và thể tích hàng.
• Địa chỉ lấy hàng và giao hàng.
• Thời điểm hàng sẵn sàng.
• Yêu cầu bốc xếp và chứng từ liên quan.

Thông tin rõ ràng giúp các bên đánh giá phương án vận chuyển và xác nhận phạm vi công việc trước khi triển khai.

Thông tin liên hệ

• Đơn vị: Indochina Post Logistics (IPL)
• Điện thoại: 090 467 5115
• Email: cargo@indochinapost.vn
• Website: https://indochinapost.com/

Gửi thông tin hàng để nhận báo giá.

9. Kết luận

Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng mở rộng nhu cầu vận chuyển và đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc phối hợp logistics. Chủ hàng cần quan tâm đến phương tiện, kho bãi, chứng từ và lịch giao nhận.

Để hạn chế điểm nghẽn, doanh nghiệp nên dự báo sản lượng, chuẩn hóa thông tin hàng hóa và xác nhận phương án vận tải từ sớm. Việc theo dõi các chỉ số vận hành cũng giúp xác định nguyên nhân phát sinh và cải thiện quy trình.

Thay vì chỉ xử lý từng chuyến xe, chủ hàng nên xây dựng kế hoạch vận chuyển gắn với hoạt động sản xuất và phân phối. Đây là cơ sở để quản lý nguồn lực tốt hơn khi sản lượng thay đổi.

Indochina Post Logistics (IPL) khuyến nghị doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ thông tin về hàng hóa, trọng lượng, kích thước và địa điểm giao nhận trước khi yêu cầu phương án vận chuyển.

Gửi thông tin hàng để nhận báo giá qua số điện thoại 090 467 5115 hoặc email cargo@indochinapost.vn.

Nguồn tham khảo: https://www.nso.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/2026/10/xuat-sieu-tro-lai-tin-hieu-dao-chieu-cac-thang-cuoi-nam/?utm_source.com