Kết nối dữ liệu đang trở thành bài toán lớn của logistics
Logistics hiện đại ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu.
Hãng tàu sử dụng hệ thống quản lý riêng.
Cảng biển cũng có nền tảng quản lý riêng.
Kho hàng sử dụng phần mềm để theo dõi hàng hóa.
Đơn vị vận tải đường bộ cũng có hệ thống riêng.
Mỗi bên đều đang số hóa hoạt động của mình.
Tuy nhiên, số hóa riêng lẻ chưa tạo ra một chuỗi logistics liền mạch.
Vấn đề nằm ở khả năng kết nối dữ liệu.
Một container có thể được cập nhật ở nhiều hệ thống.
Nhưng các hệ thống này chưa chắc hiểu dữ liệu theo cùng một cách.
Hãng tàu có thể ghi nhận một trạng thái.
Cảng có thể sử dụng một trạng thái khác.
Kho và xe tải cũng có cách cập nhật riêng.
Khi dữ liệu không được đồng bộ, khoảng trống thông tin xuất hiện.
Đây là một trong những nguyên nhân khiến kết nối dữ liệu logistics vẫn khó.
Vì sao mỗi bên lại có một hệ thống khác nhau?
Hãng tàu, cảng, kho và xe tải có nhiệm vụ khác nhau.
Do đó, nhu cầu sử dụng dữ liệu cũng khác nhau.
Hãng tàu quan tâm đến booking và container.
Cảng quan tâm đến tàu, bãi và hoạt động khai thác.
Kho quan tâm đến nhập, xuất và tồn hàng.
Đơn vị xe tải quan tâm đến phương tiện và hành trình.
Mỗi bên xây dựng hệ thống dựa trên nhu cầu riêng.
Hệ thống vì thế có cấu trúc dữ liệu khác nhau.
Tên trường thông tin cũng có thể khác nhau.
Mã địa điểm cũng có thể không giống nhau.
Trạng thái container cũng có nhiều cách biểu diễn.
Một bên có thể ghi “đã đến”.
Bên khác có thể ghi “đang chờ xử lý”.
Hai trạng thái này có thể liên quan đến cùng một sự kiện.
Tuy nhiên, hệ thống không phải lúc nào cũng nhận biết được điều đó.
Dữ liệu giống nhau nhưng cách hiểu khác nhau
Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất.
Cùng một container nhưng nhiều bên có thể nhìn theo những góc độ khác nhau.
Hãng tàu quan tâm đến hành trình của container.
Cảng quan tâm đến vị trí và trạng thái khai thác.
Kho quan tâm đến việc tiếp nhận hàng.
Xe tải quan tâm đến nhiệm vụ vận chuyển.
Mỗi bên có thể sử dụng một bộ thuật ngữ riêng.
Điều này tạo ra sự khác biệt trong cách hiểu dữ liệu.
Ví dụ, một container được ghi nhận là đã đến cảng.
Điều đó chưa chắc có nghĩa container đã sẵn sàng lấy.
Container có thể vẫn đang chờ xử lý tại bãi.
Nếu hệ thống xe tải hiểu trạng thái này là “sẵn sàng”, kế hoạch có thể bị ảnh hưởng.
Vấn đề không nằm ở việc thiếu dữ liệu.
Vấn đề nằm ở việc dữ liệu chưa có cùng một ngôn ngữ.
Mã hóa dữ liệu cũng tạo ra nhiều khoảng trống
Trong logistics, mã định danh có vai trò rất quan trọng.
Container có mã riêng.
Tàu có mã riêng.
Kho cũng có mã.
Địa điểm và phương tiện cũng có thông tin định danh.
Nếu các hệ thống sử dụng mã khác nhau, việc kết nối sẽ khó khăn.
Một địa điểm có thể có nhiều cách viết.
Một doanh nghiệp cũng có thể xuất hiện dưới nhiều tên.
Một loại hàng có thể được nhập bằng nhiều mã.
Khi dữ liệu được truyền giữa các hệ thống, việc đối chiếu trở nên phức tạp.
Doanh nghiệp phải xây dựng quy tắc chuyển đổi.
Nếu không, dữ liệu có thể bị hiểu sai.
Hệ thống cũ là một rào cản lớn
Không phải doanh nghiệp nào cũng sử dụng hệ thống mới.
Nhiều đơn vị vẫn vận hành các nền tảng được xây dựng từ trước.
Những hệ thống này có thể hoạt động ổn định.
Tuy nhiên, khả năng kết nối với nền tảng mới có thể hạn chế.
Một hệ thống cũ có thể không hỗ trợ đầy đủ API.
Cấu trúc dữ liệu cũng có thể không phù hợp.
Việc thay thế toàn bộ hệ thống lại cần nhiều nguồn lực.
Do đó, doanh nghiệp thường phải tìm cách kết nối hệ thống cũ với hệ thống mới.
Đây là một bài toán kỹ thuật phức tạp.
Nó cũng là lý do quá trình số hóa logistics thường diễn ra từng bước.
API không phải là lời giải cho mọi vấn đề
API giúp các hệ thống trao đổi dữ liệu với nhau.
Đây là công cụ rất quan trọng trong logistics số.
Tuy nhiên, có API không đồng nghĩa với kết nối hoàn chỉnh.
Hai hệ thống vẫn cần thống nhất cấu trúc dữ liệu.
Các trường thông tin cũng phải tương thích.
Quy tắc truyền dữ liệu cần được xác định.
Cách xử lý lỗi cũng cần được thống nhất.
Nếu một hệ thống gửi dữ liệu khác với cấu trúc bên nhận, kết nối vẫn thất bại.
Vì vậy, bài toán không chỉ nằm ở công nghệ kết nối.
Nó còn nằm ở tiêu chuẩn dữ liệu.
Thiếu tiêu chuẩn chung làm quá trình tích hợp phức tạp
Một chuỗi logistics có thể liên quan đến rất nhiều bên.
Mỗi bên có thể sử dụng một hệ thống.
Nếu không có tiêu chuẩn chung, việc kết nối sẽ trở nên khó khăn.
Doanh nghiệp phải xây dựng nhiều lớp chuyển đổi dữ liệu.
Một hệ thống muốn kết nối với nhiều đối tác có thể cần nhiều giao diện khác nhau.
Số lượng kết nối càng tăng, độ phức tạp càng lớn.
Điều này tạo ra một mạng lưới công nghệ khó quản lý.
Tiêu chuẩn chung giúp giảm vấn đề này.
Khi nhiều bên sử dụng cùng cấu trúc dữ liệu, việc trao đổi sẽ dễ hơn.
Dữ liệu thời gian thực vẫn chưa thực sự liền mạch
Logistics cần thông tin được cập nhật liên tục.
Tuy nhiên, không phải dữ liệu nào cũng được truyền ngay.
Một hệ thống có thể cập nhật trạng thái chậm.
Hệ thống khác lại cập nhật nhanh hơn.
Khoảng cách này tạo ra sự lệch pha.
Xe tải có thể nhận thông tin cũ.
Kho có thể chưa nhận được thông tin mới.
Cảng cũng có thể đang sử dụng trạng thái khác.
Khi dữ liệu không đồng bộ, kế hoạch vận hành dễ bị ảnh hưởng.
Do đó, kết nối dữ liệu không chỉ là truyền dữ liệu.
Dữ liệu còn phải được truyền đúng lúc.
Dữ liệu không sạch cũng làm kết nối thất bại
Một hệ thống có thể được thiết kế rất tốt.
Nhưng dữ liệu đầu vào không chính xác thì kết quả vẫn kém.
Tên khách hàng có thể bị nhập trùng.
Địa chỉ có thể được viết theo nhiều cách.
Mã hàng có thể không thống nhất.
Thông tin container có thể bị thiếu.
Những lỗi này gây khó khăn cho quá trình đối chiếu.
Hệ thống có thể không xác định được hai bản ghi có phải cùng một đối tượng.
Vì vậy, dữ liệu sạch trong logistics là điều kiện quan trọng.
Trước khi kết nối nhiều hệ thống, doanh nghiệp cần chuẩn hóa dữ liệu.
Vấn đề bảo mật khiến doanh nghiệp thận trọng
Kết nối dữ liệu cũng đặt ra vấn đề bảo mật.
Mỗi doanh nghiệp có những thông tin riêng cần kiểm soát.
Hãng tàu không nhất thiết muốn chia sẻ toàn bộ dữ liệu.
Kho cũng có những thông tin vận hành riêng.
Đơn vị vận tải có dữ liệu phương tiện và khách hàng.
Khi nhiều hệ thống được kết nối, số điểm truy cập cũng tăng.
Điều này làm yêu cầu bảo mật trở nên cao hơn.
Doanh nghiệp cần xác định dữ liệu nào được chia sẻ.
Dữ liệu nào chỉ được đọc cũng cần được phân loại.
Quyền truy cập phải được quản lý rõ ràng.
Kết nối càng rộng thì quản trị quyền truy cập càng quan trọng.
Ai sở hữu dữ liệu cũng là một câu hỏi khó
Dữ liệu logistics được tạo ra bởi nhiều bên.
Một container có thể xuất hiện trong hệ thống của nhiều doanh nghiệp.
Vậy bên nào chịu trách nhiệm về dữ liệu?
Ai được phép chỉnh sửa?
Ai có quyền sử dụng?
Ai chịu trách nhiệm khi dữ liệu sai?
Những câu hỏi này không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật.
Chúng liên quan đến quản trị và trách nhiệm giữa các bên.
Nếu không có quy định rõ, doanh nghiệp có thể ngại chia sẻ dữ liệu.
Điều này làm giảm khả năng kết nối của toàn chuỗi.
Xe tải là mắt xích đặc biệt khó kết nối
Vận tải đường bộ có tính phân tán cao.
Một mạng lưới có thể gồm nhiều đơn vị vận tải.
Số lượng phương tiện cũng có thể rất lớn.
Mỗi doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm khác nhau.
Một số phương tiện có hệ thống theo dõi riêng.
Một số đơn vị vẫn phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công.
Điều này tạo ra khoảng cách công nghệ giữa các bên.
Kết nối dữ liệu với đội xe vì vậy phức tạp hơn.
Doanh nghiệp cần thiết kế giải pháp phù hợp với nhiều mức độ số hóa.
Khoảng trống dữ liệu tạo ra hiệu ứng dây chuyền
Một thông tin sai có thể ảnh hưởng đến nhiều bên.
Ví dụ, trạng thái container không được cập nhật.
Hệ thống xe tải không nhận được thông tin mới.
Phương tiện có thể được điều phối chưa phù hợp.
Kho cũng có thể chưa chuẩn bị năng lực tiếp nhận.
Một sự chậm trễ nhỏ có thể lan sang các công đoạn khác.
Đây là hiệu ứng dây chuyền của dữ liệu logistics.
Vấn đề không nằm ở một hệ thống riêng lẻ.
Nó nằm ở sự liên kết giữa các hệ thống.
Làm thế nào để kết nối dữ liệu hiệu quả hơn?
Doanh nghiệp cần bắt đầu từ tiêu chuẩn dữ liệu.
Các bên cần thống nhất những thông tin quan trọng.
Tên trường dữ liệu cần được chuẩn hóa.
Mã định danh cũng cần được thống nhất.
Trạng thái container cần có cách diễn giải rõ ràng.
Tiếp theo là xây dựng cơ chế trao đổi dữ liệu.
API có thể được sử dụng để kết nối các hệ thống.
Các nền tảng trung gian cũng có thể hỗ trợ chuyển đổi dữ liệu.
Quan trọng nhất là phải có quy tắc chung.
Công nghệ chỉ là công cụ.
Tiêu chuẩn và quy trình mới là nền tảng.
Cần xây dựng một “ngôn ngữ chung” cho logistics
Muốn kết nối tốt, các bên cần hiểu cùng một dữ liệu theo cùng một cách.
Đây có thể xem là một ngôn ngữ dữ liệu chung.
Ngôn ngữ này không nhất thiết yêu cầu mọi bên sử dụng cùng một phần mềm.
Điều quan trọng là các hệ thống có thể hiểu nhau.
Một trạng thái container phải có ý nghĩa thống nhất.
Một địa điểm phải có mã định danh rõ ràng.
Một sự kiện vận chuyển cũng cần được chuẩn hóa.
Khi các khái niệm cơ bản được thống nhất, việc kết nối sẽ dễ hơn.
Đây là nền tảng quan trọng của logistics số.
AI có thể hỗ trợ kết nối dữ liệu như thế nào?
AI không trực tiếp giải quyết mọi vấn đề tích hợp.
Tuy nhiên, AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu.
Hệ thống có thể phát hiện dữ liệu trùng lặp.
AI cũng có thể nhận diện các bản ghi có khả năng cùng một đối tượng.
Hệ thống có thể phát hiện những thông tin bất thường.
Nó cũng có thể hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu.
Điều này đặc biệt hữu ích khi doanh nghiệp phải xử lý dữ liệu từ nhiều nguồn.
AI có thể giúp giảm khối lượng công việc thủ công.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần quy tắc dữ liệu rõ ràng.
Kết nối dữ liệu sẽ thay đổi logistics như thế nào?
Khi dữ liệu được kết nối, doanh nghiệp có thể nhìn thấy toàn bộ hành trình.
Hãng tàu biết trạng thái container.
Cảng biết kế hoạch khai thác.
Kho biết lượng hàng sắp tiếp nhận.
Xe tải biết nhiệm vụ cần thực hiện.
Các bên cùng nhìn vào một chuỗi thông tin.
Điều này giúp giảm tình trạng mỗi bên sử dụng một phiên bản dữ liệu.
Khả năng phối hợp cũng được cải thiện.
Các quyết định có thể được đưa ra nhanh hơn.
Dòng hàng cũng trở nên minh bạch hơn.
Tương lai không chỉ là kết nối nhiều hệ thống
Logistics tương lai sẽ không chỉ có nhiều phần mềm hơn.
Mục tiêu quan trọng hơn là tạo ra một hệ sinh thái dữ liệu.
Trong hệ sinh thái đó, các bên có thể trao đổi thông tin theo tiêu chuẩn chung.
Dữ liệu được cập nhật liên tục.
Quyền truy cập được kiểm soát.
Các hệ thống có thể hiểu và sử dụng dữ liệu của nhau.
AI có thể phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn.
Doanh nghiệp có thể dự báo và điều phối tốt hơn.
Khi đó, logistics sẽ chuyển từ mô hình rời rạc sang mô hình kết nối.
Kết luận
Kết nối dữ liệu giữa hãng tàu, cảng, kho và xe tải vẫn khó vì logistics là một hệ sinh thái phức tạp.
Mỗi bên có hệ thống riêng.
Mỗi hệ thống có cấu trúc dữ liệu riêng.
Cách định danh và cách hiểu trạng thái cũng có thể khác nhau.
Hệ thống cũ làm quá trình tích hợp phức tạp hơn.
Dữ liệu không sạch cũng tạo thêm nhiều rào cản.
Bên cạnh đó, vấn đề bảo mật và quyền sở hữu dữ liệu cần được giải quyết.
API có thể giúp các hệ thống trao đổi thông tin.
Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế tiêu chuẩn dữ liệu.
Điều logistics cần là một ngôn ngữ chung.
Khi hãng tàu, cảng, kho và xe tải cùng hiểu dữ liệu theo một cách, khả năng kết nối sẽ cao hơn.
Đây là nền tảng để xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch và linh hoạt.
Trong tương lai, lợi thế logistics không chỉ nằm ở phương tiện hay hạ tầng.
Lợi thế sẽ ngày càng nằm ở khả năng kết nối dữ liệu giữa các mắt xích.
Một chuỗi logistics thực sự thông minh không phải là chuỗi có nhiều phần mềm nhất.
Đó là chuỗi mà dữ liệu có thể di chuyển thông suốt giữa những bên đang cùng vận hành một dòng hàng.
Xem thêm tại:
Khi hệ thống logistics tự tìm phương án thay thế khi tuyến đường bị gián đoạn
Gửi Nơ Đi Finland: Hướng Dẫn Đóng Gói, Thủ Tục Và Những Điều Cần Biết
